WeCitizens City Issue เชียงราย เมืองนวัตกรรมเกษตรกรรม เทศบาลนครเชียงราย
“เพราะการได้มาซึ่งอาหารปลอดภัย หมายถึงการมีระบบการเกษตรที่ปลอดภัย อันส่งผลโดยตรงต่อการส่งเสริมนิเวศสิ่งแวดล้อมของเมือง”
แม้จะเป็นเมืองที่ขึ้นชื่อในด้านการท่องเที่ยวและการเป็นเมืองแห่งศิลปะ ทว่าหัวใจหลักในการขับเคลื่อนเศรษฐ์ของจังหวัดเชียงรายยังคงยึดโยงอยู่กับกิจกรรมดั่งเติม นั่นคือ “เกษตรกรรม” จากผลไม้เมืองหนาว ชา กาแฟ ข้าว สู่ผักพื้นบ้าน สิ่งนี้ไม่เพียงหล่อเลี้ยงผู้คนทั้งในเมืองและอีกหลายส่วนของประเทศ หากยังสะท้อนภาพวิถีชีวิตของประชากรส่วนใหญ่ที่ดำรงชีพด้วยการเป็นเกษตรกร เพราะแม้กระทั่งในพื้นพื้นที่ศูนย์กลาง จังหวัดอย่างเทศบาลนครเชียงราย ที่นี่ก็ยังเต็ม ไปด้วยนาข้าวและเรือกสวนกระจายอยู่ทั่วบริเวณ ภายได้แผนพัฒนาเทศบาลนครเชียงราย 256566 “เชียงรายเมืองน่าอยู่ นครแห่งความสุข” หนึ่งในเครื่องมือสำคัญที่เทศบาลฯ นำมาใช้บรรลุเป้าหมาย คือการยกระดับสู่ “เมืองแห่งการเรียนรู้” และนั้นเอง “ศูนย์เรียนรู้ด้านการเกษตร”จึงตั้งอยู่ภายในพื้นที่ของสวนสาธารณะหาดนครเชียงราย ก็ถือเป็นรูปธรรมหนึ่งของการขับเคลื่อนเครื่องมือดังกล่าว ผ่านการส่งเสริมเศรษฐกิจฐานรากของเมืองเทศบาลนครเชียงรายได้จับมือกับ บพท. และทีมนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง นำโดย รศ. ดร.ระวิววรรณ์ เจริญทรัพย์ หัวหน้าศูนย์นวัดกรรมสมุนไพรครบวงจร ร่วมกันขับเคลื่อน โครงการการยกระดับสู่เมืองนวัดกรรมเกษตรกรรมเทศบาลนครเชียงรายเพื่อการพัฒนาเมืองอย่างยั่งยืน เพื่อยกระดับศูนย์เรียนรู้ด้านการเกษตรของเทศบาลฯ ด้วยนวัดกรรม และสร้างมูลค่าเพิ่มให้ผลิตผล พร้อมหาแนวทางรับมือและบรรเทาปัญหาด้านสิ่งแวดล้อม ที่เป็นหนึ่งในอุปสรรคสำคัญของการพัฒนาเมืองตลอดหลายปีที่ผ่านมา “เวลาพูดถึงนวัตกรรม เราอาจคิดถึงเทคโนโลยีหรือเครื่องไม้เครื่องมือสมัยใหม่ ซึ่งนั้นก็ส่วนหนึ่ง แต่สำหรับเทศบาลฯ เรามองว่าการสร้างความตระหนักรู้ในเรื่องการทำการเกษตรที่ไม่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดอ้อม และส่งผลบวกต่อสุขภาพของผู้บริโภค ก็เป็นเรื่องสำคัญ” วันชัย จงสุทธานามณี นายกเทศมนตรีนครเชียงราย กล่าว “ซึ่งการทำเกษตรปลอดภัยเพื่อให้ได้อาหารปลอดภัย คือเป้าหมายที่เรามอง เพราะมันไม่ใช่แค่ผลผลิต แต่หมายถึงการส่งเสริมนิเวศด้านสิ่งแวดล้อมของเมืองให้ยั่งยืน”
เริ่มต้นในเดือนตุลาคม 2567 ที่ผ่านมา โครงการได้ทำการสำรวจ เเละรวบรวมข้อมูลผู้ผลิตวัตวัตถุดิบทางการเกษตร หารือกับเครือข่ายพี่น้องเกษตร และจัดตั้งโครงสร้างและกลไกระดับนโยบาย ในการดำเนินการกระบวนการเรียนรู้ด้านนวัตกรรมการเกษตร (Innovative Farmer Learning Center) ผ่านการปรับใช้เทคโนโลยีเกษตรอัจฉริยะ (107) รวมถึงนวัตกรรมการแปรรูปผลผลิต เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มผ่านอุตสาหกรรมการเกษตร และที่สำคัญไม่แพ้กัน นั่นคือการได้มาซึ่งโมเดลทางธุรกิจเพื่อสังคม (Social Enterprise : SE) ตั้งแต่ต้นน้ำ (วัตถุดิบทางการเกษตร) สู่ปลายน้ำ (การจำหน่ายสินค้าเกษตรปลอดภัย) เพื่อสร้างรายได้ และกระตุ้นเศรษฐกิจในพื้นที่เทศบาลนครเชียงราย
และนี่คือความเคลื่อนไหวบางส่วนในการขับเคลื่อนเชียงรายสู่เมืองแห่งการเรียนรู้ พร้อมไปกับการบรรเทาปัญหาด้านสิ่งแวดล้อม กระตุ้นเศรษฐกิจฐานราก และการทำให้เชียงรายเป็น Green City เป็นเมืองน่าอยู่ และเป็นนครแห่งความสุขของผู้คนอย่างยั่งยืน
วัตถุประสงค์
- สำรวจข้อมูลประชากร รายได้ ความเป็นอยู่ พิกัดที่อยู่อาศัย และพื้นที่เป้าหมายในเขตเทศบาลนครเชียงราย รวมถึงการค้นหาผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย เพื่อจัดทำรายงานข้อมูลสำหรับใช้ประกอบการวางแผนพัฒนาเมือง
- สำรวจข้อมูลด้านนวัดกรรมการเกษตร กลุ่มเกษตรกรในพื้นที่ ตลอดจนนักเรียนในสังกัดเทศบาล และนักเรียนมหาวิทยาลัยวัยที่สาม
- กำหนดทิศทางและเป้าหมายการส่งเสริมและยกระดับกระบวนการเรียนรู้ด้านนวัตกรรมการเกษตร ผ่าน ศูนย์การเรียนรู้เกษตรนวัตกรรม (Innovative Farmer Learning Center)
- พัฒนาศูนย์การเรียนรู้เกษตรนวัดกรรม ให้เป็นศูนย์กลางรวบรวมองค์ความรู้และถ่ายทอดเทคโนโลยีการเกษตรในเขตเมือง
- ยกระดับความร่วมมือระหว่างภาครัฐ สถาบันการศึกษา และภาคประชาชนในพื้นพื้นที่
- พัฒนาฐานข้อมูลเมืองเพื่อใช้ในการประเมินผลลัพธ์และติดตามผลการพัฒนาพื้นที่เป้าหมาย
- สร้างโมเดลธุรกิจเพื่อสังคม ตั้งแต่ต้นน้ำ (การผลิตวัตถุดิบ) ไปจนถึงปลายน้ำ (การจำหน่ายสินค้าเกษตรปลอดภัย) เพื่อเพิ่มรายได้และกระตุ้นเศรษฐกิจในพื้นที่
