“กล่าวอย่างรวบรัด ภารกิจของกองการแพทย์ เทศบาลนครเชียงราย คือการทำให้ประชาชนไม่เจ็บป่วย หรือถ้าป่วยแล้วก็ต้องมีกระบวนการรักษาที่เหมาะสม ครบวงจร ที่นี่เราจึงมีครบทั้งงานส่งเสริมสุขภาพ ป้องกันโรค การรักษาเมื่อเจ็บป่วย และระบบดูแลต่อเนื่องถึงบ้าน ผ่านเครือข่าย อสม. และผู้นำชุมชนในพื้นที่ทั้งหมด ตอนนี้เรามีศูนย์บริการสาธารณสุขของตัวเองทั้งหมด 4 แห่ง และกำลังจะเพิ่มเป็น 6 แห่ง ครอบคลุมทั้ง 65 ชุมชน ในการดูแลสุขภาพเชิงรุก เรายังใช้เครื่องมือ ‘เมืองแห่งการเรียนรู้’ มาช่วยส่งเสริมความตระหนักรู้ในสุขภาพ เพื่อสร้างกระบวนการการมีส่วนร่วม โดยเปิดให้แต่ละชุมชนสามารถออกแบโครงการดูแลสุขภาพในชุมชนของตัวเอง เพื่อของบสนับสนุนจากกองทุนหลักประกันสุขภาพ
นอกจากนี้ เรายังมีส่วนในการจัดตั้ง ‘มหาวิทยาลัยวัยที่สาม นครเชียงราย’ ซึ่งเป็นศูนย์การเรียนรู้สำหรับผู้สูงอายุ โดยมีภาคประชาชนเป็นคณะกรรมการบริหารงาน พื้นที่ดังกล่าวถูกออกแบบมาเพื่อดูแลสุขภาพกายและใจของผู้สูงวัย ผ่านกิจกรรมการเรียนรู้ที่จัดขึ้นอย่างต่อเนื่อง…”

อ่านเพิ่มเติม https://wecitizensthailand.com/the-insider-พรทิพย์-จันทร์ตระกูล/

[The Insider]

สรวงสุดา คุณาแปง
นักวิชาการเกษตรชำนาญการ เทศบาลนครเชียงราย

“จริง ๆ ชุมชนป่างิ้ว และชุมชนฮ่องลี่ที่อยู่บริเวณหาดเชียงราย เขาริเริ่มทำเกษตรปลอดภัยมาเกือบ 20 ปีแล้ว และเทศบาลนครเชียงรายก็เล็งเห็นว่าที่นี่คือชุมชนต้นแบบสำหรับเมืองอาหารปลอดภัย จึงนำมาสู่การจัดตั้งศูนย์เรียนรู้เกษตรปลอดภัยภายใต้โครงการ “ปลูกเพาะรักษ์” ขึ้นเมื่อปี 2566 และสร้างกล ใกรับผลผลิตของชาวบ้านไปจัดจำหน่ายต่อ

ไล่เรียงให้เห็นภาพ เรามีแปลงกษตรูปลอดภัย พื้นที่ราว 14 ไร่ตรงนี้เป็นพื้นที่ต้นนั้นน้ำเรามีสหกรณ์นครเชียงรายมารับซื้อจากชาวบ้านเป็นพื้นที่กลางน้ำ ขณะที่กองการแพทย์ๆ มารับซื้อสมุนไพรจากชาวบ้านไปทำผลิตภัณฑ์สุขภาพภาพต่าง ๆส่วนพื้นที่ปลายน้ำ เราก็มีโรงเรียนในเขตเทศบาลที่รับผลิตไปบริโภค รวมถึงตลาดอาหารปลอดภัยอื่น ๆ ก่อนจะมีแผนขยายไปจำหน่ายให้กับร้านอาหารและโรงแรมในในมืองต่อ นี่คือกลไกหลักของเครือข่ายเมืองอาหารปลอดภัยของเทศบาลฯ

ที่นี่เราปลูกพืชผักตามฤดูกาล ฤดูหนาวก็มีกะหล่ำปลี ผักกาดขาว ก่อนหน้านี้ก็มีบรอกโคลี กะหล่ำดอก แชมด้วยมด้วยมะเขือยาว และมะเพื่อเปราะ พริก และอื่น ๆ ทั้งหมดปลูกโดยไม่ใช้ยาแมลง..”

อ่านเพิ่มเติม https://wecitizensthailand.com/the-insider-สรวงสุดา-คุณาแปง/

“งานประชุมนานาชาติของสมาคมพืชสวนโลก (AIPH Spring Meeting Green City Conference 2025) ที่เชียงรายเป็นเจ้าภาพเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2568 ที่ผ่านมา เน้นย้ำถึงทิศทางการพัฒนาเมืองสีเขียว (Green City) ของจังหวัดเชียงราย โดยมีเทศบาลนครเชียงรายเป็นเมืองต้นแบบ

สิ่งนี้สอดรับกับนโยบายเมืองอาหารปลอดภัยของเทศบาลฯ ที่จะส่งเสริมให้คนเชียงรายได้เข้าถึงอาหารปลอดภัยอย่างครอบคลุม รวมถึงความร่วมมือของเรากับ บพท. ในการยกระดับศูนย์นวัตกรรมเกษตรกรรมในพื้นที่สวนสาธารณะหาดนครเชียงราย…”

อ่านเพิ่มเติม https://wecitizensthailand.com/the-insider-พัชรี-แซมสนธ์/

[The Citizens]

สนอง บุญเรือง
ประธานชุมชนดอยสะเก็น และผู้ร่วมก่อตั้งศูนย์การเรียนรู้ชุมชนดอยสะเก็น @เทศบาลนครเชียงราย

“ในพื้นที่ระดับเทศบาลนคร มีไม่กี่เมืองหรอกที่จะมีภูเขา ป้าชุมชน และวิถีตั้งเดิมของชาวบ้านเหลืออยู่ ชุมชนดอยสะเก็นที่ตั้งอยู่ฝั่งตะวันออกของเมืองเชียงรายคือหนึ่งในนั้น”

ชุมชนเราอยู่ห่างจากย่านใจกลางเมืองแค่ 5 กิโลเมตร ผู้คนส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรมและยังคงมีวิถีในการหาของป่า โดยมีดอยสะเก็นที่อยู่ติดกับหมู่บ้านเป็นแหล่งทรัพยากร และความที่เรามีเอกลักษณ์เช่นนี้ ทางชุมชนและเทศบาลนครเชียงรายจึงเห็นศักยภาพในการพัฒนาที่นี่ให้เป็นศูนย์การเรียนรู้แห่งใหม่ของเมืองขึ้น

จุดเริ่มต้นมาจากเมื่อโรงเรียนบ้านทุ่งมน ซึ่งเป็นโรงเรียนที่ตั้งอยู่เชิงเขาในหมู่บ้านปิดตัวลงเมื่อหลายสิบปีก่อน พื้นที่โรงเรือนถูกเปลี่ยนให้เป็นสนามกีฬาของหมู่บ้าน ขณะที่อาคารเรียนก็ถูกใช้เป็นที่ประชุมเหมือนศาลาประชาคม ซึ่งเมื่อเรามีพื้นที่กลางให้ผู้คนได้พูดคุยกัน เราก็มองเห็นตรงกันกับเทศบาลฯ ว่า ป้าในชุมชนเรามันเป็นได้มากกว่าแหล่งทรัพยากร แล้วยังสามารถเป็นห้องเรียนกลางแจ้งขนาดใหญ่ที่ครอบคลุมองค์ความรู้มีหลายมิติ…”

อ่านเพิ่มเติม https://wecitizensthailand.com/the-citizens-สนอง-บุญเรือง/

[The Insider]

รุ่งธรรม ธรรมรักษ์
ผู้อำนวยการกองช่าง เทศบาลนครเชียงราย

“เขื่อนป้องกันน้ำท่วมเป็นการรับมือที่ปลายเหตุ
สำคัญกว่านั้นคือวิธีบรรเทาปัญหาสิ่งแวดล้อมตั้งแต่ต้นทาง”

“พูดถึงเรื่องน้ำท่วมเชียงราย จริง ๆ แล้วเทศบาลฯ เรามีการทำโครงสร้างพื้นฐานไว้รองรับพอสมควร แต่ต้องยอมรับว่า ครั้งที่ผ่านมา (ปี 2567) เป็นครั้งที่หนักที่สุดในรอบหลายสิบปี และเราไม่อาจรับมือได้ทันการ

หนึ่งในข้อจำกัดของเมืองคือ พื้นที่ริมแม่น้ำกกที่พาดผ่านเมืองส่วนใหญ่เป็นที่ดินเอกชน ทำให้มีการจัดการที่ยากกว่าหลาย ๆ เมือง แต่เราก็พยายามขยายศักยภาพของเขื่อนป้องกันตลิ่ง โดยยกระดับให้สูงขึ้น รวมถึงใช้ประโยชน์มันเป็นพื้นที่สาธารณะให้ผู้คนได้ผ่อนคลาย

ขณะเดียวกัน เทศบาลฯ ก็จะเข้มงวดในการอนุมัติการก่อสร้างใหม่ ๆ ของอกชนริมแม่น้ำ โดยเฉพาะระยะถอยร่น และผลกระทบต่อแนวเขื่อนในภาพรวม รวมถึงการสื่อสารให้ผู้คนเตรียมตัวและปรับตัว เพราะเอาเข้าจริง ด้วยทำเลของเมืองที่ใกล้น้ำโขง…”

อ่านเพิ่มเติม https://wecitizensthailand.com/the-insider-รุ่งธรรม-ธรรมรักษ์/

[The Researcher]

รศ. ดร.ระวิวรรณ์ เจริญทรัพย์
หัวหน้ำศูนย์นวัตกรรมสมุนไพรครบวงจร มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลาง
และหัวหน้าโครงการเมืองน่าอยู่ที่ชาญฉลาด เทศบาลนครเชียงราย

จากสมุนไพรสู่นวัตกรรมการเกษตร
และเส้นทางสู่ Wellness City เมืองเชียงราย

“จริง ๆ แล้วสารตั้งต้นของงานวิจัยนี้คือการที่เชียงรายเป็นเมืองเกษตรกรรม และแผนการขับเคลื่อน “เมืองอาหารปลอดภัย” ของเทศบาลนครเชียงรายมากกว่าค่ะ ศูนย์ฯ ของเราเป็นหน่วยงานที่มาช่วยหนุนเสริมให้แผนงานของเทศบาลฯ มากกว่า เนื่องจากศูนย์ฯ ของเราทำงานวิจัยและพัฒนาสมุนไพรเป็นหลัก ทางเทศบาลฯ จึงมองเห็นศักยภาพในการทำงานร่วมกัน

ถ้าเล่าคร่าว ๆ คือศูนย์ฯ ของเราทำการวิจัยและพัฒนาสมุนไพรมาตั้งแต่ปี 2562 โดยศึกษาตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ เรามีตั้งแต่โรงปลูกสมุนไพร โรงแปรรูป โรงสกัดสารจากวัตถุดิบ ไปจนถึงแล็บวิจัยด้านฤทธิ์ทางเภสัชกรรม และโรงงานผลิตยาที่ได้มาตรฐาน GMP PIC/S รวมไปถึงช่องทางในการจัดจำหน่าย และเผยแพร่เทคโนโลยีให้แก่เครือข่ายเกษตรกร

ถ้ามองในระดับเมือง มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวงเรามีหลักสูตรแพทย์แผนไทยประยุกต์และแพทย์แผนจีนที่ทำหน้าที่ทำที่ผลิตบุคลากรอยู่แล้ว ขณะที่ศูนย์ฯ แห่งนี้ก็ยังทำงทำงานร่วมกับโรงพยาบาลต่าง ๆ เพื่อเชื่อมโยงการพัฒนาผลิตภัณฑ์สมุนไพรให้ใช้ได้จริงทั้งในเชิงสุขภาพและเศรษฐกิจ

ในขณะเดียวกัน อย่างที่ทราบกันว่าเชียงรายเผชิญหาหมอกควันจากภาคการเกษตรมายาวนาน ส่วนหนึ่งมาจากการเผาเศษวัสดุเหลือใช้จากพืชเชิงเดี๋ยว เช่น ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ หรือมันสำปะหลัง เราจึงใช้สมุนไพรเป็นทางเลือกใหม่ที่จับต้องได้ ให้เกษตรกรค่อย ๆ เปลี่ยนผ่านการผลิตสู่พืชสมุนไพรคุณภาพสูง โดยศูนย์ของเราก็มีแล็บที่ช่วยคัดสรรสายพันธุ์ เพาะเนื้อเยื่อ รวมไปถึงผลิตเป็นยาที่ได้มาตรฐาน Thai Herbal Pharmacopoeia a หรือ THP (ตํารามาตรฐานยาสมุนไพรไทย-ผู้เรียบเรียง) และมีตลาดที่รับซื้อผลผลิตจากเกษตรกรในราคาที่สูงขึ้น พร้อมถ่ายทอดองค์ความรู้และเทคโนโลยีการผลิตที่ได้มาตรฐาน…”

อ่านเพิ่มเติม https://wecitizensthailand.com/the-researcher-ดร-สิรินันท์-สุวรรณาภร/

จากเมืองประตูสู่ภาคเหนือ, “เมืองปากนํ้าโพ” ชุมทางการค้าทางเรือในอดีต, เทศกาลตรุษจีน, ขนมโมจิ, ดินแดนอาหารอร่อย หรือ “พาสาน” แลนด์มาร์กแห่งใหม่กลางปากแม่นํ้าเจ้าพระยา ไปจนถึงความสําเร็จในการขับเคลื่อนนโยบายของภาครัฐผลักดันให้นครสวรรค์เป็น “เมืองอัจฉริยะ” และได้รับรางวัลระดับประเทศมาแล้ว ล่าสุด “เทศบาลนครนครสวรรค์” ได้ขับเคลื่อนเมืองในทิศทางใหม่ กับเศรษฐกิจใหม่ อันแตกต่างไปจากภาพเดิม คือการผลักดันให้เป็น “เมืองต้นแบบอีสปอร์ต (Esports) แห่งแรกของประเทศไทย”

__

จากการดําเนินงานในช่วง 10 เดือนที่ผ่านมาของเทศบาลนครนครสวรรค์ นําโดย จิตตเกษมณ์ นิโรจน์ธนรัฐนายกเทศมนตรีนครนครสวรรค์ (ดํารงตําแหน่งนายกฯ ครั้งล่าสุด มีนาคม 2564 – มีนาคม 2568) ร่วมกับ มหาวิทยานเรศวรสนับสนุนโดย หน่วยบริหารจัดการทุนด้านการพัฒนาพื้นที่ (บพท.) ได้ดําเนินโครงการ โครงการเมืองนครสวรรค์ Smart City: การพัฒนาเมืองอัจฉริยะโดยมีกีฬาอีสปอร์ตเป็นต้นแบบและแรงขับเคลื่อน โดยมี ดร.อิศรา คงมี จากมหาวิทยาลัยนเรศวร เป็นหัวหน้าโครงการ : เกิดการดําเนินการ และผลลัพธ์การขับเคลื่อนเมืองน่าที่ชาญฉลาด (CIAP) ผ่านประกอบด้วย

1. การพัฒนาหลักสูตรจะมีการออกแบบหลักสูตรอีสปอร์ตที่ครอบคลุมทั้งด้านเทคนิคและทักษะชีวิต

2. การสร้างเครือข่าย เชื่อมโยงผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทั้งภาครัฐ เอกชน และชุมชน เพื่อสร้างระบบนิเวศอีสปอร์ตที่ยั่งยืน

3. การจัดกิจกรรมระดับชาติ วางแผนจัดการแข่งขันอีสปอร์ตระดับชาติประจําปี

4. การส่งเสริมสุขภาพ พัฒนาโปรแกรมส่งเสริมสุขภาพสําหรับนักกีฬาอีสปอร์ต

กิจกรรมที่กําลังดําเนินงาน

1.การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานโครงการจะสนับสนุนการสร้างศูนย์อีสปอร์ตที่ได้มาตรฐาน

2. การพัฒนาทักษะดิจิทัล จัดฝึกอบรมทักษะดิจิทัลที่เกี่ยวข้องกับอีสปอร์ต

3. การวิจัยและพัฒนา การพัฒนาเยาวชนและเศรษฐกิจท้องถิ่น เพื่อวางนโยบาย

ลิกอร์ โลเค็ก ละคอน ตามพรลิงค์ พระเวียง ตั้งมาหลิ่ง เชีะโท้ ฯลฯ… นามเหล่านี้ปรากฏอยู่ในเอกสารและหลักฐานทางประวัติศาสตร์มากมาย ในฐานะชื่อเรียกดินแดนในแหลมมลายูที่มีที่ตั้งแห่งเดียวกันดินแดนที่มีประวัติศาสตร์ยาวนานหลายร้อยปีก่อนการก่อตั้งราชธานีแห่งแรกของไทย “นครศรีธรรมราช”ด้วยชัยภูมิที่อยู่บนคาบสมุทรมลายูฝั่งอ่าวไทย อาณาจักรตามพรลิงค์—หนึ่งในชื่อดั้งเดิมของเมืองนครศรีธรรมราช ที่ถูกเรียกขานมาตั้งแต่สมัยก่อนพุทธศตวรรษที่ 7 จึงเป็นจุดศูนย์กลางของการเดินเรือและการค้าระหว่างอินเดีย จีน และหมู่เกาะในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เมื่อกว่าหนึ่งพันปีที่แล้วสิ่งนี้ไม่เพียงนํามาด้วยความมั่งคั่งทางเศรษฐกิจ หากยังทําให้ดินแดนแห่งนี้กลายมาเป็นเบ้าหลอมทางศิลปวัฒนธรรมจากผู้คนหลากเชื้อชาติ รวมถึงการเป็นศูนย์กลางของพุทธศาสนานิกายเถรวาท ผ่านการสถาปนาวัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร ที่กลายมาเป็นศูนย์รวมความศรัทธาของผู้คนภาคใต้ในปัจจุบันต้นทุนอันรุ่มรวยจากประวัติศาสตร์อันยาวนานกว่า 1,500 ปี มีบทบาทสําคัญที่ทําให้ “เมืองนคร” ในโลกสมัยใหม่กลายมาเป็นหัวเมืองหลักของภาคใต้ของไทย ทั้งการเป็นศูนย์กลาง เศรษฐกิจ การศึกษา และการคมนาคม ขณะเดียวกัน เมืองแห่งนี้ยังเป็นจุดหมายสําคัญของการท่องเที่ยวสายความเชื่อ-ความศรัทธา ผ่านวัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร ในอําเภอเมือง รวมถึงวัดสุชน (ท้าวเวสสุวรรณ) และวัดเจดีย์ (ไอ้ไข่) ในอําเภอสิชล ตั้งอยู่ ณ พื้นที่ใจกลางอาณาจักรโบราณในอดีต เทศบาลนครนครศรีธรรมราชปัจจุบันครอบคลุมพื้นที่ 22.56 ตารางกิโลเมตร บนถนน 3 สายหลัก (ราชดําเนิน, พัฒนาการคูขวาง และเทิดพระเกียรติ) ที่ พาดผ่านเมืองในระยะทางกว่า 13 กิโลเมตร อันเรียงรายไปด้วยสถาบันการศึกษา โรงพยาบาล ศาสนสถาน โบราณสถาน พิพิธภัณฑ์ ย่านการค้า สวนสาธารณะ และบ้านเรือนของผู้คนกว่า 110,000 คนและด้วยสถานะของการเป็นศูนย์กลางทางเศรษฐกิจและการศึกษาระดับภูมิภาค “เมืองนคร” จึงดึงดูดผู้คนจากภูมิภาคต่าง ๆ ให้เข้ามาพํานักอาศัย จนกลายเป็นเทศบาลนครที่มีประชากรมากที่สุดเป็นอันดับต้น ๆ ของภาคใต้ รวมถึงติดอันดับ 1 ใน 10 ของประเทศท่ามกลางความท้าทายในการรักษาสมดุลระหว่าง “เมืองเก่า” กับ “เมืองใหม่” หรือ “เมืองน่าอยู่” กับ “เมืองน่ามาเยือน” เทศบาลนครนครศรีธรรมราชได้เลือกเดินหน้าสู่การพัฒนาในกรอบ “เมืองอัจฉริยะ” (Smart City) ตั้งแต่ปี 2564 ด้วยการใช้เทคโนโลยีเป็นเครื่องมือสําคัญในการจัดการปัญหาเมือง และกําหนดทิศทางการเติบโตในระยะยาว จนได้รับรางวัล “เมืองบริหารจัดการอย่างชาญฉลาด” จากเวทีระดับโลกอย่าง World Smart City Expo 2023 (WSCE2023) เมื่อปี 2566 ซึ่งเป็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นแห่งเดียวในประเทศที่ได้รางวัลนี้ และกลายมาเป็นเมืองต้นแบบสมาร์ทซิตี้ที่อปท. จากทั่วประเทศต้องมาศึกษาดูงานจนถึงปัจจุบัน